Social Return on Investment (SROI) is een manier waarop overheden en organisaties maatschappelijke impact creëren via inkoop en aanbestedingen. Leveranciers van de overheid worden gestimuleerd of verplicht om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kansen te bieden op werk, opleiding of ontwikkeling. Hierdoor levert een opdracht niet alleen een economisch resultaat op, maar ook sociale meerwaarde.
Maatwerk voor Mensen (Social Return 2.0) is een aanpak/werkwijze/beleid waarmee overheid en leveranciers samenwerken om meer werkgelegenheid te creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. De focus ligt op duurzame oplossingen en maatwerk om mensen met ongeziene talenten (“afstand tot de arbeidsmarkt”) daadwerkelijk naar en in duurzaam werk te begeleiden, waarbij minder wordt gedacht in verplichtingen en meer in mogelijkheden.
Maatwerk voor Mensen (Social Return 2.0) is bedoeld voor inkopers, leveranciers, HR-professionals, beleidsmakers en organisaties die sociale impact willen maken via hun inkoop- en aanbestedingsbeleid.
De doelgroep bestaat uit mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. De mensen met “ongezien talent”. Denk bijvoorbeeld aan mensen met een arbeidsbeperking, vluchtelingen, asielzoekers, ex-gedetineerden, mensen met autisme en andere groepen die extra ondersteuning nodig hebben bij het vinden van werk.
Social Return helpt mensen aan (duurzaam) werk, inkomen en maatschappelijke participatie. Tegelijkertijd kunnen organisaties bijdragen aan inclusiviteit, diversiteit en duurzame werkgelegenheid. Zo ontstaat maatschappelijke meerwaarde naast het reguliere bedrijfsresultaat.
Dat kan op verschillende manieren, bijvoorbeeld door het aanbieden van banen, stages, werkervaring, leerwerktrajecten, coaching, begeleiding of opleidingsmogelijkheden aan mensen uit de doelgroep. Maatwerk staat hierbij centraal. De extra stap die de categorie “Inhuur Professionals” voorstaat, is om ter afsluiting van een traject een kandidaat daadwerkelijk een duurzame functie aan te (laten) bieden bij de leverancier zelf of in diens netwerk.
Bij SROI 1.0 (de traditionele manier van SROI uitvragen) lag de nadruk op het besteden van een vast percentage van de opdrachtwaarde aan sociale activiteiten die direct gekoppeld waren aan de opdracht. SROI 2.0 is de officiële beleidsverruiming die meer ruimte toestaat voor maatwerk en duurzame oplossingen die ook buiten de directe opdracht kunnen plaatsvinden, zolang ze aantoonbaar maatschappelijke impact creëren.
Proeftuinen zijn praktijkprojecten waarin overheid en leveranciers nieuwe manieren (trajecten) uitproberen om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan werk te helpen. De opgedane ervaringen worden gebruikt om succesvolle initiatieven structureel in organisaties te verankeren.
Een duurzaam traject is een structurele aanpak waarbij mensen niet alleen tijdelijk worden geholpen, maar worden begeleid naar langdurig en passend werk.
Binnen veel aanbestedingen van de overheid worden sociale voorwaarden opgenomen. Leveranciers kunnen daardoor verplicht zijn om invulling te geven aan SROI. De precieze invulling verschilt per aanbesteding en opdracht.
Organisaties kunnen maatschappelijke impact creëren, bijdragen aan inclusiviteit, invulling geven aan SROI-verplichtingen, talent ontdekken en hun maatschappelijke verantwoordelijkheid concreet vormgeven, terwijl ze tegelijkertijd dicht bij de eigen identiteit kunnen blijven.
Organisaties kunnen beginnen door bestaande initiatieven te verkennen, succesvolle praktijkvoorbeelden te bekijken en samen met partners te onderzoeken welke mogelijkheden passen bij hun organisatie en doelstellingen. Deze website biedt hiervoor voorbeelden, trajecten en praktische tips.
Maatschappelijke meerwaarde ontstaat wanneer een investering of opdracht niet alleen een zakelijk resultaat oplevert, maar ook bijdraagt aan sociale doelen zoals werkgelegenheid, inclusie, ontwikkeling en participatie.
De Rijksoverheid zet haar inkoopkracht in om werkgelegenheid te creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Door sociale voorwaarden op te nemen in aanbestedingen stimuleert zij leveranciers om hier actief aan bij te dragen.
Social return borgen betekent dat maatschappelijke impact structureel onderdeel wordt van de organisatie, in plaats van een incidentele verplichting bij aanbestedingen. Duurzame borging ontstaat wanneer social return wordt geïntegreerd in beleid, processen, samenwerking en organisatiecultuur.
Hierbij zijn vijf elementen essentieel:
1. Veranker social return in strategie en beleid
Maak social return onderdeel van de organisatiedoelstellingen en koppel het aan thema’s zoals inclusiviteit, duurzaam werkgeverschap, MVO/ESG en maatschappelijk inkopen. Organisaties die hierin succesvol zijn, zien social return niet alleen als contractuele verplichting, maar als maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Mogelijke concrete acties:
- Neem social return op in missie, jaarplannen en KPI’s;
- Benoem bestuurlijk eigenaarschap;
- Leg verantwoordelijkheden vast binnen HR, Inkoop en management.
2. Werk multidisciplinair samen
Duurzame impact ontstaat wanneer HR, Inkoop, contractmanagement en leveranciers effectief samenwerken.
Dit betekent bijvoorbeeld:
- HR richt zich op begeleiding en inclusieve instroom;
- Inkoop neemt sociale criteria mee in aanbestedingen;
- Contractmanagement monitort voortgang en impact;
- Leveranciers worden actief betrokken bij maatschappelijke doelen.
3. Maak social return onderdeel van de bedrijfsvoering
Borging ontstaat pas echt wanneer social return in reguliere werkprocessen zit. Denk aan:
- standaardprocedures bij aanbestedingen;
- vaste rapportages en monitoring;
- inclusieve werving- en selectieprocessen;
- structurele samenwerking met sociale ondernemingen of werkontwikkelbedrijven.
Sommige organisaties richten hier een eigen social academy, foundation of impactprogramma voor in.
4. Kies voor maatwerk en duurzame impact
Social return werkt het beste wanneer organisaties niet alleen sturen op percentages of verplichtingen, maar op duurzame plaatsingen en ontwikkeling van mensen. De beweging van “Social Return 1.0” naar de beleidsverruiming “Social Return 2.0” draait juist om flexibiliteit, samenwerking en maatschappelijke meerwaarde.
Dat kan bijvoorbeeld door het inzetten van:
- leerwerktrajecten / werkervaringsplaatsen;
- coaching en begeleiding;
- sociale inkoop;
- samenwerking met sociale ondernemingen;
- ontwikkelplekken voor specifieke doelgroepen;
- naast het uiteraard in een duurzame functie plaatsen.
5. Meet en communiceer maatschappelijke impact
Om social return duurzaam te borgen, moet zichtbaar worden wat het oplevert:
- hoeveel mensen zijn geholpen;
- hoeveel duurzame plaatsingen zijn gerealiseerd;
- welke maatschappelijke waarde is gecreëerd.
Door resultaten zichtbaar te maken groeit het draagvlak binnen de organisatie én bij partners. Daarnaast helpen deze resultaten bij het binnenhalen van aanbestedingen.
Deze website laat goede voorbeelden zien van Social Return 2.0. Raak geïnspireerd en kijk bijvoorbeeld bij Sociale Verankering om te zien hoe bedrijven de werkwijze borgen binnen de organisatie.
Social Return 2.0 draait om samenwerking in ecosystemen: opdrachtgevers, opdrachtnemers, maatschappelijke organisaties, gemeenten, onderwijsinstellingen en sociale ondernemingen werken gezamenlijk aan duurzame maatschappelijke impact. Daarbij staat niet de verplichting centraal, maar de ontwikkeling van mensen en het creëren van maatschappelijke waarde.
Organisaties kunnen samenwerkingspartners inzetten om social return breder en duurzamer vorm te geven. Dat gebeurt bijvoorbeeld door:
- gezamenlijke leerwerktrajecten;
- regionale talentontwikkelprogramma’s;
- social impact-projecten;
- sociale inkoop bij sociale ondernemingen;
- begeleiding en coaching van kandidaten;
- gezamenlijke pools voor werkervaring en detachering.
De aanpak van Maatwerk voor Mensen (Social Return 2.0) benadrukt dat iedere organisatie vanuit eigen expertise kan bijdragen aan inclusieve arbeidsparticipatie. Daardoor ontstaat een netwerk waarin maatschappelijke impact gedeeld wordt in plaats van afzonderlijk georganiseerd.
Belangrijk daarbij is:
- duidelijke afspraken over rollen en verantwoordelijkheden;
- gezamenlijke impactdoelstellingen;
- transparante monitoring;
- structurele communicatie tussen partners.
Binnen de klassieke benadering van social return lag de focus vaak op individuele plaatsingen om aan contractverplichtingen te voldoen. Social Return 2.0 verschuift die focus naar duurzame ontwikkeling, inclusiviteit en maatschappelijke samenwerking.
Samenwerking maakt het mogelijk om:
- expertise te bundelen;
- risico’s te delen;
- begeleiding professioneler te organiseren;
- meer duurzame plaatsingen te realiseren;
- en schaalvoordelen te behalen.
Vooral voor kleinere organisaties biedt samenwerking kansen om toch invulling te geven aan social return-verplichtingen.
Wat betekent dit voor subsidiestromen?
Samenwerking binnen Social Return 2.0 kan invloed hebben op subsidiestromen. Door samen te werken ontstaan vaak meer mogelijkheden om:
- gezamenlijke subsidies aan te vragen;
- impactgelden te bundelen;
- gebruik te maken van ESF- of gemeentelijke regelingen;
- en publieke financiering effectiever in te zetten.
Daarnaast kijken subsidieverstrekkers steeds vaker naar:
- aantoonbare maatschappelijke impact;
- duurzame resultaten;
- publiek-private samenwerking;
- en regionale ecosystemen.
Een goed georganiseerd samenwerkingsverband kan daardoor sterker staan bij subsidieaanvragen dan individuele organisaties afzonderlijk.
Samenwerking vraagt wel om goede governance en financiële afspraken. Bijvoorbeeld:
- wie is penvoerder;
- hoe worden middelen verdeeld;
- wie rapporteert de resultaten;
- hoe wordt dubbelfinanciering voorkomen;
- en hoe wordt impact gemeten.
Bij subsidies en social return is het uitermate belangrijk dat financieringsstromen transparant zijn, prestaties goed worden geregistreerd en publieke middelen aantoonbaar bijdragen aan maatschappelijke doelstellingen. Juist ook bij samenwerkingen.
Binnen een internationale organisatie vraagt Maatwerk voor Mensen (Social Return 2.0) om een verschuiving van “afvinken” naar duurzame maatschappelijke impact. Dat betekent dat social return niet alleen wordt gekoppeld aan aanbestedingen of nationale wetgeving, maar aan de bredere purpose en bedrijfsvoering van de organisatie.
Dit kan vormgegeven worden langs vijf lijnen:
1. Maak social return onderdeel van de internationale strategie
Positioneer inclusiviteit en maatschappelijke impact als onderdeel van ESG-, DEI- en procurementdoelstellingen. Formuleer wereldwijd gedragen uitgangspunten, maar geef landen en regio’s ruimte voor lokaal maatwerk.
2. Werk multidisciplinair samen
De aanpak van Maatwerk voor Mensen laat zien dat de grootste impact ontstaat wanneer Inkoop, HR en Beleid samenwerken.
Binnen een internationale organisatie betekent dit dat procurement, HR, sustainability en businessunits gezamenlijk verantwoordelijk worden voor inclusieve werkgelegenheid.
3. Creëer duurzame trajecten in plaats van tijdelijke projecten
Niet alleen losse placements of stages organiseren, maar structurele leer-werktrajecten, aangepaste functies en doorgroeimogelijkheden ontwikkelen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Denk bijvoorbeeld aan samenwerking met sociale ondernemingen, refugee talent-programma’s of lokale impactpartners.
4. Gebruik de kracht van de supply chain
Internationale organisaties hebben vaak een grote leveranciersketen. Door social return op te nemen in aanbestedingen en leveranciers actief uit te nodigen om met innovatieve oplossingen te komen, vergroot je de maatschappelijke impact aanzienlijk. Dat sluit direct aan bij de filosofie van Social Return 2.0: samen maatwerk creëren met leveranciers.
5. Stuur op impact én intrinsieke motivatie
De ontwikkeling van Maatwerk voor Mensen laat zien dat succesvolle organisaties social return uiteindelijk niet meer zien als verplichting, maar als maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Binnen een internationale context betekent dit dat leiderschap, cultuur en voorbeeldgedrag essentieel zijn. Medewerkers moeten ervaren dat inclusie niet alleen “beleid” is, maar onderdeel van hoe de organisatie waarde creëert.
Daarbij helpt het om te starten met internationale “proeftuinen”: kleinschalige pilots waarin lokale teams experimenteren met inclusieve recruitment, job carving, social suppliers of begeleide werktrajecten. De succesvolle pilots kunnen daarna worden opgeschaald naar andere landen of businessunits — precies zoals Maatwerk voor Mensen zich binnen de Rijksoverheid heeft ontwikkeld van proeftuinen naar structurele werkwijzen.
Kortom: binnen een internationale organisatie krijgt Maatwerk voor Mensen pas echt betekenis wanneer social return wordt geïntegreerd in strategie, leiderschap, leveranciersbeleid en talentontwikkeling, met ruimte voor lokaal maatwerk én focus op duurzame maatschappelijke impact.
Binnen een kleine organisatie krijgt social return 2.0 vorm door sociale impact dicht bij de dagelijkse praktijk te organiseren. Juist kleine organisaties hebben vaak de mogelijkheid om echt maatwerk te leveren: functies aanpassen, persoonlijke begeleiding bieden en snel schakelen wanneer iemand iets anders nodig heeft.
Dit kan worden vormgegeven vanuit vier principes:
1. Kijk eerst naar talent, niet naar beperkingen
In een kleine organisatie zijn functies vaak minder strak afgebakend. Daardoor ontstaat ruimte voor job carving: werkzaamheden anders verdelen zodat iemand kan werken vanuit zijn of haar kwaliteiten. Dat sluit goed aan bij de gedachte van Maatwerk voor Mensen: niet het systeem centraal, maar de mens.
2. Maak social return onderdeel van de cultuur
In kleine organisaties bepaalt cultuur vaak meer dan beleid. Inclusie hoeft daarom niet ingewikkeld te worden georganiseerd; het begint met de houding van de ondernemer of het team. Wanneer medewerkers zien dat maatschappelijke impact echt belangrijk wordt gevonden, ontstaat draagvlak vanzelf.
3. Werk samen met lokale partners
Kleine organisaties hoeven niet alles zelf te organiseren. Door samen te werken met gemeenten, sociale ondernemingen, jobcoaches of regionale werkgeversnetwerken kun je begeleiding, matching en ondersteuning goed regelen zonder grote HR-afdeling.
4. Begin klein maar duurzaam
Social return hoeft niet direct een groot programma te zijn. Een stageplek, leerwerktraject, aangepaste opdracht of samenwerking met een sociaal leverancier kan al veel impact maken. De kracht zit juist in continuïteit en oprechte aandacht.
Binnen een kleine organisatie draait Social Return 2.0 daarom minder om processen en KPI’s, en meer om ondernemerschap, mensgericht werken en duurzame relaties. Juist doordat de organisatie klein is, kun je sneller écht maatwerk leveren.
Met Maatwerk voor Mensen (Social Return 2.0) kun je maatschappelijke impact en rendabiliteit combineren door social return niet alleen als verplichting te zien, maar als strategische kans. De aanpak van Maatwerk voor Mensen stimuleert organisaties om minder vanuit regels te denken en juist te kijken naar mogelijkheden voor duurzame samenwerking en inclusieve werkgelegenheid.
De kern van de aanpak is dat organisaties hun inkoopkracht inzetten om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt duurzaam aan werk te helpen. Daarbij gaat het niet alleen om sociaal rendement, maar ook om het creëren van waarde voor de organisatie zelf. Door talenten te benutten die anders vaak onbenut blijven, kunnen organisaties innovatiever, diverser en toekomstbestendiger worden.
Maatwerk voor Mensen laat zien dat maatschappelijke impact en rendabiliteit elkaar kunnen versterken door:
- duurzame trajecten op te nemen in de reguliere bedrijfsvoering;
- samen te werken tussen Inkoop, HR en beleid;
- leveranciers actief mee te laten denken over creatieve invullingen van social return;
- bestaande initiatieven slim te koppelen aan aanbestedingen en organisatiedoelen.
De praktijkvoorbeelden op de website tonen aan dat organisaties hierdoor niet alleen voldoen aan SROI-verplichtingen, maar ook sterker worden als werkgever en samenwerkingspartner. Leveranciers die aantoonbaar meer maatschappelijke impact realiseren, kunnen bovendien beter scoren bij aanbestedingen, omdat Social Return 2.0 steeds vaker als gunningscriterium wordt meegenomen.
Daarnaast ontstaat rendabiliteit doordat:
- medewerkers duurzaam worden ingezet in plaats van tijdelijk;
- sociale trajecten leiden tot hogere betrokkenheid en inclusiviteit;
- organisaties hun maatschappelijke reputatie versterken;
- samenwerking met overheid en partners nieuwe kansen oplevert.
Kortom: Maatwerk voor Mensen (Social Return 2.0) helpt organisaties om sociale impact structureel te verbinden aan bedrijfsdoelen. Door inclusie onderdeel te maken van de strategie en bedrijfsvoering ontstaat zowel maatschappelijke meerwaarde als duurzaam zakelijk rendement.
Een organisatie voldoet met social return projecten aan Maatwerk voor Mensen (Social Return 2.0) wanneer de aanpak niet alleen gericht is op het afvinken van een verplichting, maar op het creëren van aantoonbare maatschappelijke impact voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Social Return 2.0 draait om maatwerk, samenwerking en duurzame oplossingen. Dat betekent dat de projecten bijdragen aan:
- duurzame werkgelegenheid;
- participatie en ontwikkeling van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt;
- structurele verankering van social return binnen de organisatie;
- samenwerking tussen opdrachtgever, leverancier, HR en Inkoop.
Daarnaast wordt benadrukt dat er binnen Social Return 2.0 meer ruimte is om dit creatief en passend in te vullen. Een organisatie hoeft dus niet uitsluitend mensen direct op de opdracht zelf in te zetten. Ook bredere initiatieven die aantoonbaar maatschappelijke impact creëren kunnen meetellen, zolang ze bijdragen aan de afgesproken social return-doelstellingen.
Een social return project voldoet vooral wanneer:
- het leidt tot concrete kansen op werk of ontwikkeling;
- de impact meetbaar en bespreekbaar is;
- de invulling controleerbaar is voor de opdrachtgever;
- het project aansluit bij de doelstellingen van zowel de organisatie als de overheid;
- social return duurzaam onderdeel wordt van de bedrijfsvoering.
Maatwerk voor Mensen (Social Return 2.0) geeft ook aan dat intrinsieke motivatie belangrijk is. Organisaties die social return structureel opnemen in hun cultuur en processen, bijvoorbeeld via opleidingen, foundations of langdurige trajecten, sluiten sterk aan bij de visie van Social Return 2.0.
Kortom: een organisatie voldoet aan Maatwerk voor Mensen (Social Return 2.0) wanneer de social return projecten niet alleen voldoen aan contractuele afspraken, maar daadwerkelijk bijdragen aan duurzame maatschappelijke impact en inclusieve werkgelegenheid.
Het is raadzaam om binnen een organisatie een adviseur of coördinator aan te stellen die zich specifiek richt op social return, omdat Social Return 2.0 vraagt om structurele samenwerking, kennis van regelgeving én het creëren van duurzame maatschappelijke impact. Social return werkt het beste wanneer het integraal onderdeel wordt van de organisatie en niet alleen projectmatig of administratief wordt opgepakt.
Een gespecialiseerde adviseur kan daarbij helpen door:
- social return strategisch te verbinden aan HR, Inkoop en bedrijfsdoelen;
- kansen te signaleren binnen aanbestedingen en samenwerkingen;
- leveranciers te begeleiden bij de invulling van SROI-verplichtingen;
- maatschappelijke impact meetbaar te maken;
- te zorgen voor continuïteit, monitoring en rapportage;
- duurzame trajecten te ontwikkelen in plaats van losse initiatieven.
Een vaste adviseur helpt om de verankering van social return daadwerkelijk vorm te geven en voorkomt dat het alleen een administratieve verplichting blijft.
Wat betreft het wegschrijven van de uren van deze adviseur: binnen Social Return 2.0 bestaat er vaak ruimte om coördinatie-, begeleidings- en implementatiekosten gedeeltelijk mee te nemen als onderdeel van de social return-invulling, mits de opdrachtgever dit accepteert en de werkzaamheden direct bijdragen aan de maatschappelijke doelstellingen van het project. Dit verschilt echter per aanbesteding, opdrachtgever en contractafspraak.
Binnen Social Return 2.0 is meer ruimte voor maatwerk en creatieve invullingen van social return. Daardoor kunnen activiteiten zoals begeleiding, coaching, opleiding en implementatie in sommige gevallen meetellen wanneer zij aantoonbaar bijdragen aan duurzame participatie of inclusie.
In de praktijk betekent dit dat de uren van een social return adviseur soms:
- direct onder een social return-project kunnen vallen;
- deels als begeleidingskosten kunnen worden verantwoord;
- of indirect bijdragen aan het behalen van de SROI-doelstelling.
Wel is het belangrijk om hierover vooraf duidelijke afspraken te maken met de opdrachtgever of contractbeheerder, zodat duidelijk is welke uren wel of niet subsidiabel of declarabel zijn binnen de social return-verplichting.
Kortom: een gespecialiseerde social return adviseur helpt organisaties om social return professioneel, duurzaam en strategisch te organiseren. In veel gevallen kunnen de uren van deze adviseur, afhankelijk van de aanbesteding en afspraken, gedeeltelijk worden meegenomen binnen de social return-invulling wanneer ze aantoonbaar bijdragen aan maatschappelijke impact.
Leveranciers van de overheid krijgen vaak meer of andere verplichtingen op het gebied van social return, omdat de overheid haar inkoopkracht bewust inzet om maatschappelijke doelen te realiseren. De overheid gebruikt aanbestedingen niet alleen om producten of diensten in te kopen, maar ook om sociale impact te creëren, zoals meer kansen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Dat betekent dat bedrijven die opdrachten uitvoeren voor overheden vaker te maken krijgen met Social Return on Investment (SROI)-afspraken. Deze verplichtingen worden opgenomen in aanbestedingen en contracten en maken daarmee onderdeel uit van de opdrachtvoorwaarden.
De gedachte hierachter is dat publieke middelen ook maatschappelijke waarde moeten opleveren. Omdat leveranciers profiteren van overheidsopdrachten, verwacht de overheid dat zij bijdragen aan inclusie, participatie en duurzame werkgelegenheid. Bedrijven die geen leverancier van de overheid zijn, hebben deze contractuele verplichtingen meestal niet of minder expliciet.
Social Return 2.0 verder gaat dan alleen een verplicht percentage of administratieve eis. Leveranciers worden juist gestimuleerd om social return strategisch en duurzaam in hun organisatie te verankeren.
Voor leveranciers van de overheid betekent dit vaak:
- rapporteren over maatschappelijke impact;
- aantonen hoe social return wordt ingevuld;
- samenwerken met sociale partners of gemeenten;
- duurzame werk- en leerplekken creëren;
- social return opnemen in de bedrijfsvoering en ketensamenwerking.
Daar staat tegenover dat leveranciers die social return goed organiseren vaak ook voordelen ervaren. Zij kunnen zich beter onderscheiden in aanbestedingen, bouwen een sterker maatschappelijk profiel op en vergroten hun kansen op toekomstige opdrachten. Binnen Social Return 2.0 wordt maatschappelijke impact namelijk steeds vaker gezien als onderdeel van kwaliteit en innovatie.
De verplichtingen van leveranciers van de overheid op het gebied van social return bestaan meestal uit het actief bijdragen aan maatschappelijke doelstellingen die gekoppeld zijn aan een aanbesteding of overheidsopdracht. Binnen Maatwerk voor Mensen (Social Return 2.0) gaat het daarbij vooral om het creëren van kansen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en het duurzaam verankeren van inclusiviteit binnen de organisatie.
Concreet kunnen deze verplichtingen onder andere betekenen dat een leverancier:
- een bepaald percentage van de opdrachtsom inzet voor social return;
- werk(ervarings)- of leerplekken beschikbaar stelt;
- mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt inzet of opleidt;
- samenwerkt met sociale ondernemingen of maatschappelijke partners;
- rapporteert over de behaalde maatschappelijke impact;
- aantoont hoe social return structureel wordt ingebed in de organisatie.
Binnen Social Return 2.0 is er dus meer ruimte gekomen voor maatwerk. Daardoor hoeven leveranciers niet altijd uitsluitend mensen direct op de opdracht in te zetten. Ook alternatieve of innovatieve invullingen kunnen meetellen, zolang ze aantoonbaar bijdragen aan inclusieve werkgelegenheid of maatschappelijke impact.
Het grote verschil met organisaties die géén leverancier van de overheid zijn, is dat social return voor leveranciers vaak een contractuele verplichting is. De afspraken zijn gekoppeld aan aanbestedingen en kunnen onderdeel zijn van:
- selectiecriteria;
- gunningscriteria;
- contractvoorwaarden;
- verantwoordings- en rapportageverplichtingen.
Voor organisaties zonder overheidsopdrachten geldt social return meestal niet als juridische of contractuele eis. Zij kunnen uiteraard vrijwillig maatschappelijk verantwoord ondernemen of inclusieve arbeidsplaatsen creëren, maar zij hoeven daar meestal geen formele verantwoording over af te leggen richting een opdrachtgever.
Maatwerk voor Mensen benadrukt echter dat Social Return 2.0 juist probeert om social return minder als “verplichting” en meer als structurele maatschappelijke strategie te benaderen. Daarom worden leveranciers aangemoedigd om social return duurzaam te integreren in hun bedrijfsvoering, zodat het niet alleen een aanbestedingseis blijft maar ook waarde oplevert voor de organisatie zelf.
Kortom: de social return verplichtingen van leveranciers zijn concreter, meetbaarder en juridisch sterker vastgelegd omdat zij verbonden zijn aan publieke opdrachten. Organisaties die geen leverancier zijn, hebben meestal geen formele SROI-verplichtingen, tenzij zij daar zelf vrijwillig beleid op voeren of via andere samenwerkingen afspraken over maken.
Een goed Plan van Aanpak voor Maatwerk voor Mensen (Social Return 2.0) begint met het inzicht dat social return niet alleen een aanbestedingsverplichting is, maar een structureel onderdeel van de organisatie kan worden. Maatwerk voor Mensen (Social Return 2.0) werkt het beste wanneer maatschappelijke impact, inclusiviteit en bedrijfsdoelen met elkaar worden verbonden.
Handige aandachtspunten bij het maken van een Plan van Aanpak zijn:
- zorg voor draagvlak binnen management en afdelingen;
- begin met realistische en haalbare doelstellingen;
- maak gebruik van bestaande samenwerkingen en initiatieven;
- denk vanuit duurzame inzetbaarheid in plaats van tijdelijke invulling;
- stem vooraf af met opdrachtgevers welke activiteiten meetellen;
- en houd ruimte voor maatwerk en innovatieve oplossingen.
Bij het opstellen van een Plan van Aanpak is het belangrijk om eerst helder te krijgen:
- welke maatschappelijke doelen de organisatie wil bereiken;
- welke social return verplichtingen/contracteisen gelden binnen aanbestedingen
- wat de randvoorwaarden van de aanbestedende dienst zijn m.b.t. een Plan van Aanpak;
- welke kansen er binnen de organisatie al aanwezig zijn;
- hoe social return duurzaam kan worden ingebed in processen en beleid.
Een praktisch Plan van Aanpak bevat meestal de volgende onderdelen:
1. Doelstellingen en visie
Beschrijf waarom de organisatie inzet op Social Return 2.0 en welke maatschappelijke impact wordt nagestreefd. Denk aan duurzame werkgelegenheid, werkervaringsplaatsen, leerwerkplekken, inclusie of samenwerking met sociale ondernemingen.
2. Analyse van de organisatie
Breng in kaart:
- welke afdelingen betrokken zijn (bijvoorbeeld HR, Inkoop en management);
- welke lopende aanbestedingen of contracten relevant zijn;
- welke functies, trajecten of projecten geschikt zijn voor social return.
3. Concrete invulling van de Social Return
Bijvoorbeeld via:
- werkplekken;
- stages of leertrajecten;
- begeleiding of coaching;
- samenwerking met sociale partners;
- inzet van sociale ondernemingen;
- opleidingen of ontwikkeltrajecten.
4. Verantwoordelijkheden en governance
Leg vast wie verantwoordelijk is voor:
- coördinatie;
- monitoring;
- rapportage;
- contact met opdrachtgevers;
- begeleiding van kandidaten of partners.
Maatwerk voor Mensen benadrukt hierbij het belang van sociale verankering. Daarom is het verstandig om social return niet bij één project of persoon te laten liggen, maar organisatiebreed te organiseren.
5. Meetbaarheid en rapportage
Beschrijf:
- welke resultaten worden gemeten;
- hoe maatschappelijke impact wordt aangetoond;
- hoe uren, trajecten en prestaties worden geregistreerd;
- en hoe hierover richting opdrachtgevers wordt gerapporteerd.
Social Return 2.0 is vooral succesvol wanneer organisaties social return niet zien als een verplicht nummer, maar als onderdeel van hun identiteit, werkgeverschap en maatschappelijke rol.
Kortom: een sterk Plan van Aanpak voor Maatwerk voor Mensen combineert duidelijke doelstellingen, praktische uitvoering, interne samenwerking en meetbare maatschappelijke impact. Hoe beter social return structureel wordt ingebed in de organisatie, hoe groter de kans op duurzame resultaten én succesvolle aanbestedingen.
Maatwerk voor Mensen (Social Return 2.0) wordt steeds vaker expliciet opgenomen in aanbestedingen, zowel als eis als gunningscriterium. De Rijksoverheid gebruikt aanbestedingen namelijk niet alleen om diensten of producten in te kopen, maar ook om maatschappelijke impact te realiseren. Daardoor wordt van leveranciers verwacht dat zij aantonen hoe zij bijdragen aan inclusieve werkgelegenheid en duurzame maatschappelijke waarde.
Maatwerk voor Mensen (Social Return 2.0) kan op verschillende manieren in een aanbesteding terugkomen:
- als minimumeis;
- als contractvoorwaarde;
- als geschiktheidseis;
- als gunningscriterium;
- of als combinatie hiervan.
Bij gunningscriteria speelt vooral de kwaliteit van de aanpak een belangrijke rol. Leveranciers moeten dan vaak een Plan van Aanpak indienen waarin zij beschrijven:
- hoe maatschappelijke impact wordt gerealiseerd;
- wat die maatschappelijke impact daadwerkelijk is;
- hoe het afgesproken SROI-percentage wordt ingevuld;
- welke doelgroepen worden ondersteund;
- hoe de organisatie de uitvoering borgt;
- wie verantwoordelijk is;
- hoe monitoring en rapportage plaatsvinden;
- en hoe de aanpak duurzaam wordt ingebed binnen de organisatie.
Binnen Maatwerk voor Mensen (Social Return 2.0) verschuift de focus steeds meer van voldoen aan regels naar het aantoonbaar creëren van impact. Daarom kijken aanbestedende diensten niet alleen naar percentages, maar ook naar:
- intrinsieke motivatie;
- structurele inbedding van social return;
- innovatie;
- samenwerking;
- duurzaamheid van trajecten;
- en de kwaliteit van begeleiding.
Wanneer je hiervoor schrijft, is het daarom verstandig om rekening te houden met een aantal belangrijke punten:
- Schrijf vanuit impact, niet alleen vanuit verplichtingen
Laat zien welke maatschappelijke meerwaarde jouw organisatie daadwerkelijk creëert. Denk aan duurzame banen, ontwikkeltrajecten of langdurige begeleiding.
- Maak je aanpak concreet en meetbaar
Beschrijf:
- aantallen;
- doelgroepen;
- planning;
- verantwoordelijkheden;
- meetmethoden;
- en rapportageprocessen.
De invulling moet controleerbaar zijn voor de opdrachtgever.
- Toon structurele verankering aan
Aanbestedende diensten waarderen het wanneer social return onderdeel is van de reguliere bedrijfsvoering in plaats van een los project. Bijvoorbeeld:
- een vaste SROI-coördinator;
- structurele partnerships;
- interne opleidingsprogramma’s;
- inclusieve HR-processen;
- of bestaande sociale trajecten.
- Sluit aan bij eigen expertise en organisatiedoelen
Maatwerk voor Mensen adviseert leveranciers om social return te verbinden aan hun eigen kracht, sector en bestaande initiatieven. Daardoor ontstaat meer geloofwaardigheid én duurzame impact.
- Laat samenwerking zien
Goede plannen tonen samenwerking tussen:
- HR;
- Inkoop;
- management;
- sociale partners;
- gemeenten;
- onderwijs;
- of maatschappelijke organisaties.
- Denk vooruit over monitoring en borging
Veel aanbestedingen vragen niet alleen een ambitieus plan, maar ook aantoonbare opvolging gedurende de contractperiode. Beschrijf daarom hoe:
- voortgang wordt bewaakt;
- resultaten worden geëvalueerd;
- bijsturing plaatsvindt;
- en hoe kennis behouden blijft binnen de organisatie.
Maatwerk voor Mensen laat zien dat leveranciers die social return duurzaam en geloofwaardig organiseren, zich beter kunnen onderscheiden bij aanbestedingen. In sommige aanbestedingen telt maatschappelijke impact inmiddels expliciet mee in de ranking van leveranciers.
Kortom: SROI wordt binnen aanbestedingen steeds vaker strategisch opgenomen via eisen én gunningscriteria. Een sterk Plan van Aanpak richt zich daarom niet alleen op het halen van percentages, maar vooral op duurzame maatschappelijke impact, meetbaarheid, samenwerking en structurele verankering binnen de organisatie.
Maatwerk voor Mensen (Social Return 2.0) hoeft een organisatie niet alleen geld te kosten: het kan juist ook waarde opleveren. Hoewel social return investeringen vraagt in begeleiding, organisatie en soms extra capaciteit, levert het vaak voordelen op zoals sterkere aanbestedingskansen, maatschappelijk onderscheidend vermogen en duurzame inzetbaarheid van personeel. Volgens Maatwerk voor Mensen draait Social Return 2.0 om het structureel verbinden van maatschappelijke impact aan bedrijfsdoelen. Daardoor ontstaat niet alleen sociale waarde, maar ook strategisch en economisch rendement. Daarnaast kunnen bestaande trajecten, samenwerkingen en opleidingsactiviteiten vaak slim worden gekoppeld aan SROI-verplichtingen. Veel organisaties ervaren daardoor dat social return uiteindelijk meer oplevert dan het kost, mits het goed georganiseerd en duurzaam ingebed wordt binnen de organisatie.
Binnen Maatwerk voor Mensen (Social Return 2.0) wordt met “leveranciers” doorgaans bedoeld: alle organisaties of ondernemers die producten, diensten of werken leveren aan een overheid of publieke opdrachtgever via een aanbesteding of contract. Dat kunnen grote bedrijven zijn, maar ook kleinere organisaties en zelfstandigen.
Onder leveranciers kunnen bijvoorbeeld vallen:
- commerciële bedrijven;
- mkb-organisaties;
- sociale ondernemingen;
- detacheerders;
- onderaannemers;
- zzp’ers;
- samenwerkingsverbanden;
- stichtingen en non-profitorganisaties.
Ook ZBO’s (Zelfstandige Bestuursorganen) kunnen in sommige situaties leverancier zijn, wanneer zij als opdrachtnemer deelnemen aan aanbestedingen of diensten leveren onder contractuele afspraken.
Of een ZZP’er of kleine organisatie daadwerkelijk onder social return verplichtingen valt, hangt meestal af van:
- de omvang van de opdracht;
- de aanbestedingsvoorwaarden;
- de contractwaarde;
- en de specifieke eisen van de opdrachtgever.
In de praktijk worden zware SROI-verplichtingen vaker toegepast bij grotere opdrachten, terwijl voor kleinere leveranciers of zzp’ers soms maatwerk of uitzonderingen mogelijk zijn. Binnen Social Return 2.0 wordt namelijk nadrukkelijk gekeken naar proportionaliteit en passende invulling van maatschappelijke impact.
Maatwerk voor Mensen (Social Return 2.0) kan direct bijdragen aan de banenafspraak doordat organisaties via social return extra werkplekken, leertrajecten en ontwikkelkansen creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Een belangrijke doelgroep binnen SROI bestaat uit mensen die onder de banenafspraak vallen, zoals personen uit het doelgroepregister. Door deze mensen duurzaam in dienst te nemen of werkervaring aan te bieden, kunnen organisaties zowel hun social return-doelstellingen als hun bijdrage aan de banenafspraak realiseren.
Social return kan meetellen voor het quotum wanneer:
- medewerkers geregistreerd staan in het doelgroepregister;
- er sprake is van een echte arbeidsplaats of duurzaam werktraject;
- de inzet voldoet aan de voorwaarden van de banenafspraak;
- en de uren correct worden geregistreerd via UWV en loonadministratie.
Binnen Social Return 2.0 wordt organisaties juist aangeraden om social return structureel te koppelen aan inclusief werkgeverschap en duurzame arbeidsparticipatie. Daardoor kunnen dezelfde inspanningen zowel maatschappelijke impact opleveren als bijdragen aan wettelijke of beleidsmatige doelstellingen rondom de banenafspraak.
Daarnaast stimuleert Maatwerk voor Mensen samenwerking tussen HR, Inkoop en management, zodat social return niet alleen projectmatig wordt ingezet, maar ook strategisch aansluit op personeelsbeleid en inclusieve werkgelegenheid. Hierdoor ontstaat meer continuïteit én grotere kans op duurzame plaatsingen die daadwerkelijk meetellen voor het quotum.
Ja, social return kan in veel gevallen worden gebundeld over meerdere contracten van een leverancier, maar dat hangt volledig af van de afspraken met de opdrachtgever(s).
Binnen de benadering van Maatwerk voor Mensen (Social Return 2.0) is juist meer ruimte voor maatwerk en samenwerking tussen opdrachten en organisaties. Dat betekent dat social return niet altijd strikt “per contract” hoeft te worden ingevuld, zolang de totale maatschappelijke impact maar aantoonbaar en controleerbaar is.
In de praktijk zie je drie veelvoorkomende situaties:
- Bundeling binnen één opdrachtgever: meerdere opdrachten van dezelfde overheid kunnen worden samengevoegd, zodat één integrale SROI-opgave ontstaat.
- Portfoliobenadering bij leveranciers: een leverancier mag soms social return over meerdere contracten verdelen, mits dit vooraf is toegestaan en goed wordt vastgelegd.
- Project- of ketenaanpak: social return wordt breder georganiseerd (bijv. via een centrale SROI-coördinatie), waardoor inzet op verschillende opdrachten gezamenlijk meetelt.
Belangrijk is wel dat dit altijd vooraf expliciet wordt afgesproken. Opdrachtgevers moeten kunnen controleren:
- welke inzet bij welk contract hoort (of juist gebundeld is);
- dat er geen dubbeltelling plaatsvindt;
- en dat de afgesproken doelstellingen volledig worden gehaald.
Maatwerk voor Mensen benadrukt daarbij dat Social Return 2.0 juist gericht is op flexibiliteit en effect in plaats van strikte administratieve afbakening. Bundeling kan dus een effectief instrument zijn om grotere en duurzamere impact te realiseren, maar alleen binnen de kaders van de aanbesteding en met transparante verantwoording.
Ja, er zijn binnen Maatwerk voor Mensen (Social Return 2.0) verschillende standaard en praktische instrumenten beschikbaar om je op weg te helpen.
De belangrijkste hulpmiddelen zijn:
- Voorbeeld-bestekteksten (standaard aanbestedingsteksten)
Er zijn voorbeeldteksten die opdrachtgevers gebruiken om social return in aanbestedingen op te nemen, inclusief eisen en gunningscriteria. Hierin staat vaak precies wat er in een Plan van Aanpak moet staan (zoals impact, percentage-invulling, planning en monitoring).
Ook zijn er sectorvoorbeelden (bijv. inspanningsverplichtingen of maatwerkclausules) die je kunt overnemen of aanpassen.
- Handreikingen en leidraden (van het Rijk en partners)
Er zijn praktische handreikingen met uitleg over hoe je social return invult, inclusief voorbeelden van werkbare oplossingen zoals plaatsingen, sociale inkoop en samenwerking met sociale ondernemingen.
- Bouwstenen / rekenmodellen (SROI-invulling)
Er wordt gewerkt met een “bouwstenenmodel” of rekenmethodiek waarbij je verschillende activiteiten (banen, inkoop bij sociale ondernemingen, leerwerkplekken) kunt optellen om aan je SROI-verplichting te voldoen.
4. Model- en voorbeeld-Plannen van Aanpak
In aanbestedingen wordt vaak een standaardstructuur meegegeven voor het Plan van Aanpak, met vaste onderdelen zoals:
- impactdoelen
- uitvoering en planning
- rollen en verantwoordelijkheden
- monitoring en rapportage
5. Begeleiding en coördinatie (SROI-punten / regionale loketten)
Veel regio’s hebben een SROI-coördinatiepunt of arbeidsmarktregio die helpt bij matching, interpretatie van regels en het vinden van kandidaten of sociale partners.
Samengevat:
Ja, er zijn duidelijke standaardinstrumenten zoals bestekteksten, handreikingen en Plan-van-Aanpak-modellen. Maatwerk voor Mensen laat juist zien dat deze kaders bewust flexibel zijn gemaakt, zodat je ze kunt aanpassen aan je sector en organisatie, zolang je de maatschappelijke impact maar goed onderbouwt en kunt aantonen.
Ja, dat kan zeker. De werkwijze van Maatwerk voor Mensen (Social Return 2.0) is niet alleen bedoeld voor leveranciers van de overheid, maar kan ook goed worden gebruikt als intern raamwerk voor inclusief en sociaal ondernemen.
Het belangrijkste verschil is dat je als niet-leverancier geen contractuele SROI-verplichting hebt. Je gebruikt de methode dus vrijwillig als sturings- en verbeterinstrument.
In de praktijk kun je Social Return 2.0 inzetten om bijvoorbeeld:
- inclusieve arbeidsplekken structureel te organiseren;
- instroom van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt te verbeteren;
- samenwerking met sociale ondernemingen op te bouwen;
- maatschappelijke impact meetbaar te maken;
- sociaal beleid te verbinden aan HR en strategie.
De aanpak van Maatwerk voor Mensen is juist geschikt hiervoor, omdat het sterk inzet op:
- sociale verankering (structureel inbedden in de organisatie);
- samenwerking tussen afdelingen zoals HR, inkoop en management;
- en het kijken naar brede maatschappelijke waarde in plaats van alleen “voldoen aan een norm”.
Kort gezegd: je kunt Social Return 2.0 prima gebruiken als praktisch en gestructureerd raamwerk voor sociaal werkgeverschap, ook zonder aanbestedingsverplichtingen. Het wordt dan een intern kompas voor impact in plaats van een externe verplichting.
Binnen de werkwijze van Maatwerk voor Mensen (Social Return 2.0) komen voor een werkervaringsplek in principe alle mensen in aanmerking die een afstand tot de arbeidsmarkt hebben of tijdelijk extra ondersteuning nodig hebben om (terug) richting werk te komen.
Je kan hierbij denken aan:
- mensen met een uitkering (WW, WIA, Wajong, bijstand);
- mensen die langdurig werkloos zijn;
- mensen uit het doelgroepregister (banenafspraak);
- herintreders of mensen die weer arbeidsritme moeten opbouwen;
- mensen zonder uitkering maar met een afstand tot werk (bijv. door taal, opleiding of gezondheid);
- Vluchtelingen;
- Asielzoekers;
- Statushouders;
- Ex-gedetineerden.
Een werkervaringsplek is vooral bedoeld om:
- werkervaring en arbeidsritme op te doen;
- vaardigheden te ontwikkelen;
- en eventueel door te stromen naar betaald werk.
Daarom geldt niet één harde “afgebakende groep”, maar vooral het principe:
kan iemand door deze plek dichter bij regulier werk komen met passende begeleiding?
Ja, maar niet altijd in de vorm van een strak, landelijk vast model.
Binnen Maatwerk voor Mensen (Social Return 2.0) is het uitgangspunt dat een leverancier aantoonbaar moet maken welke maatschappelijke impact en SROI-invulling is gerealiseerd. Dat betekent dat er meestal wél een vorm van (financiële) of kwantitatieve verantwoording wordt gevraagd, maar de exacte uitwerking hangt af van de aanbesteding en opdrachtgever.
In de praktijk kan die inzichtelijkheid bestaan uit bijvoorbeeld:
- welke mensen zijn geplaatst en voor hoeveel uren;
- loonkosten of toegekende SROI-waarde;
- inzet van werkervarings//leerwerkplekken of begeleiding;
- inkoop bij sociale ondernemingen.
De kern is dat de opdrachtgever moet kunnen controleren: - of de afgesproken social return-doelen zijn behaald;
- of er geen dubbeltelling is;
- en of de inzet overeenkomt met de contractafspraken.
Maatwerk voor Mensen benadrukt daarbij dat Social Return 2.0 minder draait om alleen een administratief “percentage afvinken”, en meer om aantoonbare maatschappelijke waarde en duurzame resultaten. Daarom kan de verantwoording ook breder zijn dan alleen financieel inzicht, zolang de impact maar transparant en controleerbaar is.
Een realistisch social-return-percentage bepaal je niet “standaard”, maar op basis van een combinatie van opdrachtwaarde en de ruimte die de aanbesteding biedt binnen Social Return 2.0.
In de praktijk wordt vaak eerst gekeken naar de aard van de opdracht:
- Een lagere opdrachtwaarde kan minder sociale impact maken.
- De looptijd van het contract speelt mee: langere contracten maken een hoger en stabieler SROI-aandeel haalbaar.
Daarna kijk je naar de uitvoerbaarheid binnen je organisatie:
- hoeveel passende functies of leerplekken je binnen de eigen organisatie of binnen je netwerk kunt creëren;
- of je al mensen uit doelgroepbanen hebt of kunt instromen;
- welke partners (sociale werkbedrijven, gemeenten) beschikbaar zijn;
- of begeleiding intern georganiseerd moet worden/je hulp kunt inroepen van gespecialiseerde bedrijven.
Binnen de benadering van Maatwerk voor Mensen (Social Return 2.0) wordt bovendien benadrukt dat het minder gaat om een “vast rekensommetje” en meer om realistische maatschappelijke impact die past bij je bedrijfsvoering. Het percentage moet dus niet alleen ambitieus zijn, maar ook uitvoerbaar en duurzaam ingebed in de organisatie.
Een praktisch startpunt is vaak:
- heb je lopende Social Return-trajecten waarbij je kunt aansluiten;
- wat heb je in eerdere opdrachten al aan Social Return gerealiseerd;
- welke HR- en inkoopcapaciteit heb je beschikbaar;
- met wie binnen je netwerk kun je op het gebied van Social Return samenwerken;
- en welke structurele impact kun je langdurig volhouden zonder dat het een losse projectactie wordt.
Belangrijk is ook dat het percentage altijd in overleg met de opdrachtgever of aanbesteding wordt vastgesteld. Die bepaalt uiteindelijk de bandbreedte en toetsing.
De berekeningsgrondslag en omvang van een social-return-opdracht bepaal je door eerst af te spreken waarover je SROI rekent en welk deel van de opdracht daarvoor meetelt. Binnen de werkwijze van Maatwerk voor Mensen (Social Return 2.0) is dat bewust flexibel ingericht, maar er zijn wel vaste uitgangspunten.
1. Bepaal de berekeningsgrondslag (waarover reken je SROI?)
Meestal wordt SROI berekend over:
- de aanneemsom / opdrachtwaarde (excl. btw) / gefactureerde opdrachtwaarde, of
- het deel van de opdracht waar arbeid in zit.
Daarbij moet je expliciet vastleggen:
- of materiaal- en inkoopkosten wel/niet meetellen;
- of onderaanneming wordt meegenomen;
- of alleen de arbeidscomponent telt (bij kapitaalintensieve opdrachten komt dit vaak voor).
De kern is: de opdrachtgever bepaalt de grondslag, maar die moet transparant en controleerbaar zijn.
2. Bepaal de omvang (welk percentage of waarde hoort daarbij?)
De omvang wordt meestal uitgedrukt als:
- een percentage van de opdrachtwaarde, of
- een vaste SROI-waarde in euro’s.
Dit percentage wordt vooraf in de aanbesteding vastgelegd en kan variëren per sector, opdracht en beleid van de opdrachtgever.
3. Maak het praktisch uitvoerbaar (Social Return 2.0 benadering)
Binnen Maatwerk voor Mensen (Social Return 2.0) ligt de nadruk op:
- wat je daadwerkelijk kunt realiseren aan maatschappelijke impact;
- welke doelgroep(en) je kunt inzetten;
- en hoe je dat structureel in je organisatie borgt.
Daarom wordt steeds vaker gekeken naar:
- inzet van uren van kandidaten uit doelgroep;
- werkervarings- en leerwerkplekken en begeleiding;
- sociale inkoop;
- en duurzame plaatsingen
In plaats van een puur financieel rekensommetje.
4. Voorkom onduidelijkheid en dubbeltelling
Belangrijk bij het vaststellen:
- leg vast welke kosten wel/niet meetellen;
- voorkom dat dezelfde inzet op meerdere plekken wordt opgevoerd;
- maak afspraken over rapportage en bewijsvoering.
Samengevat: De berekeningsgrondslag bepaal je door af te spreken over welk deel van de opdracht SROI wordt berekend, en de omvang door het percentage of de waarde die de opdrachtgever daaraan koppelt. Social Return 2.0 voegt daaraan toe dat de berekening niet los moet staan van de praktijk, maar moet aansluiten op wat je organisatie daadwerkelijk aan duurzame maatschappelijke impact kan leveren.